Geboorteimprints en temperatuur

Terwijl de zomer langzaam ten einde loopt en de temperaturen weer de normale waarden aannemen, denk ik terug aan de hittegolf van afgelopen zomer. Het was 37 graden. De wereld om me heen bewoog in een traag ritme, of probeerde juist krampachtig door te gaan. Maar in mij? In mij wilde iets anders. Een diepe, bijna instinctieve impuls om me te verstoppen. De luiken dicht, de gordijnen naar beneden, mezelf onzichtbaar maken. "Niet gezien worden" was voor even mijn enige overlevingsstrategie.
Wanneer ik dit merkte, wist ik: dit ging niet over de temperatuur van die dagen. Dit was een echo uit een ver verleden.

Een zenuwstelsel als tijdreiziger
In de pre- en perinatale psychologie kijken we naar hoe onze vroege ervaringen – de imprints van onze start – zich vastzetten in ons lichaam. Ons zenuwstelsel kent geen lineaire tijd; als een situatie een bepaalde fysieke sensatie oproept (zoals extreme hitte of een verstikkende stilte), kan het systeem razendsnel terugschakelen naar een moment van vroeger.

Voor mij was de hitte een trigger. Het was een fysieke prikkel die mijn systeem uitnodigde om terug te keren naar een staat van 'bevriezen'. Het is de oude wijsheid van een babylichaam dat ooit leerde: "Als het teveel is, als de omgeving niet kan bieden wat ik nodig heb, dan is verstoppen de enige weg naar veiligheid."

Niet "niets doen", maar "overleven"
Het is makkelijk om mijn verlangen om me te verstoppen weg te zetten als 'luiheid' of 'gebrek aan productiviteit'. Maar dat is het niet. Het is een volwassen zenuwstelsel dat probeert te reguleren.
Door mijn eigen "verstoppen" te erkennen als een imprint-reactie, haal ik de angel eruit. Ik hoef niet te vechten tegen mijn behoefte om me terug te trekken. Ik mag erbij stilstaan dat dit ooit een overlevingsmechanisme was dat me door een moeilijke tijd hielp.

De uitnodiging tot integratie
Misschien herken jij dit ook. Misschien reageert jouw lijf op extreme omstandigheden niet met actie, maar met een diepe, verstilde verlamming. Of misschien reageer je juist met een felle, bijna boze vechtlust.
Beide reacties zijn geen fouten. Het zijn overlevingsstrategieën die zich in je cellen hebben genesteld.
De uitnodiging voor de volgende keer dat het spannend wordt?

• Stop met vechten tegen je eigen reactie. Als je je wilt verstoppen, doe dat dan bewust. Creëer die schaduwplek niet uit schuldgevoel, maar uit zelfzorg.
• Erken de ouderdom van je gevoel. Besef dat je nu een volwassen mens bent in een veilige omgeving, zelfs als je lichaam zich even een kwetsbare baby voelt.
• Wees nieuwsgierig naar de imprint. Wat probeerde dat kleine systeem destijds te beschermen?

​Soms is de meest therapeutische handeling die we kunnen verrichten, het simpelweg toestaan van onze eigen, oude reacties. Zonder ze te willen veranderen, zonder ze te willen repareren. Gewoon door erbij te zijn.
Blijf zacht voor de mens die je bent, ook als je je op zulke dagen het liefst even wilt verstoppen.

Vera 
Postpartum Doula & Pre- en Perinataal Therapeut
Tensia – Koester de Moeder & Heel je Geboorte
Amsterdam & online
www.tensia.nl

@heel.je.geboorte | @koester.de.moeder
Voor wie zacht wil landen in het leven